Uyu Ni Mwaka wa 5992AH - Inshita ni Ubwipi

1 AH   (3966 BC)

Ukufyalwa kwa Adamu

Ukutendeka 2:7 – “Kabili Yawe Lesa abumbile umuntu ukufuma ku lukungu lwa mu mpanga, no kupuma mu mpumi shakwe umupashi wa mweo; kabili umuntu aishileba umweo wa mweo.”

Icikomo 1: Mu kupenda kwa muno nshiku, imyaka ya mwana ilamonwa nga 0 pa kufyalwa. Lelo, mu Baibolo, umwana alependelwa ukuti ali mu mwaka wakwe uwalenga 1 apo pene fye pa numa ya kufyalwa.

Icishinka 2: Tubomfya ukupenda kwa Anno Hominis, ukwatendeka pa kufyalwa kwa kwa Adamu.

130 AH   (3837 BC)

Ukufyalwa Seti

Ukutendeka 5:3 – “Adamu aikele imyaka umwanda umo na makumi yatatu, kabili afyele umwana umwaume mu mwine wakwe ukupalana, pa numa ya cimpashanya cakwe; kabili amwitile ishina lyakwe ukuti Seti.”

Ishiba: Apo taciishibikwe nga ca kuti Seti afyelwe mu ciputulwa ca kubalilapo nelyo ica bubili ica myaka yakwe umwaka wa kwa wishi, mu fipendo tulalipila uku kukanashininkisha ukupitila mu kufumyapo hafu wa umwaka.
Tucita ifi ku bafyashi bonse abashili ba ntanshi ya mfula, ifyo mu fipendo fikatupeela ifyacilapo bwino ififuminemo.
Mu milandu ya kwa Seti twapenda na 129.5 AH.
Pa mulandu wa kulanga, tukacita ukulanga imyaka yonse.

234 AH   (3733 BC)

Ukufyalwa kwa Enosi

Ukutendeka 5:6 – “Sete aikele imyaka umwanda umo na isano, kabili afyele Enosi:”

129.5 + 104.5 = 234.0 AH.
Mu mulandu wa kwa Seti twapenda na 129.5 AH.
Pa ukulanga imifwaile, tukalanga imyaka yonse.

324 AH   (3643 BC)

Ukufyalwa kwa Kainani

Ukutendeka 5:9 – “Ilyo Eno aikele imyaka amakumi cinekonsekonse (90), afyele Kanani.”

234,0 + 89,5 = 323,5 AH.

393 AH   (3574 BC)

Ukufyalwa Mahalaleli

Ukutendeka 5:12 – “Kainani aikele imyaka amakumi cinelubali (70), kabili afyele Mahalaleli.”

323,5 + 69,5 = 393,0 AH.

458 AH   (3509 BC)

Ukufyalwa kwa Yaredi

Ukutendeka 5:15 – “Mahalaleli aikele imyaka amakumi mutanda na isano, kabili afyele Yaredi.”

393,0 + 64,5 = 457,5 AH.

619 AH   (3348 BC)

Ukufyalwa kwa Enoki

Ukutendeka 5:18 – “Yaredi aikele imyaka umwanda umo na makumi mutanda na ibili, kabili afyele Enoki.”

457,5 + 161,5 = 619,0 AH.

684 AH   (3283 BC)

Ukufyalwa kwa Metusela

Ukutendeka 5:21 – “Ilyo Enoki aikele imyaka amakumi mutanda na isano, afyele Metusela.”

619,0 + 64,5 = 683,5 AH.

870 AH   (3097 BC)

Ukufyalwa kwa Lameki

Ukutendeka 5:25 – “Metusela aikele imyaka umwanda umo na makumi cinekonsekonse na cinelubali, kabili afyele Lameki:”

683,5 + 186,5 = 870,0 AH.

1052 AH   (2915 BC)

Ukufyalwa kwa Noa

Ukutendeka 5:28-29a – “Lamek aikele imyaka umwanda umo na makumi cinekonsekonse na ibili, kabili afyele umwana umwana: Kabili amwitile ishina lya kuti Noa,”

870,0 + 181,5 = 1051,5 AH.

1651 AH   (2316 BC)

Ukutendeka kwa Cipowe Cikalamba

Ukutendeka 7:11 – “Mu mwaka walenga imyanda mutanda uwa mweo wa kwa Noa, mu mweshi wa bubili, ubushiku bwalenga ikumi na cinekonsekonse (17) ubwa mweshi, ubushiku bumo bwine mwali ifishima fyonse ifya mu menshi ya mu kati yaputukile, kabili amawindo ya mu mulu yaliisulwile.”

1051,5 + 599,5 = 1651,0 AH.

1652 AH   (2315 BC)

Ukupwa kwa Cipowe Cikalamba

Ukutendeka 8:13 – “Kabili mu mwaka walenga imyanda mutanda na umo, mu mweshi wa kubalilapo, pa bushiku bwa kubalilapo ubwa mweshi, amenshi yaliyumine pe sonde, kabili Noa afumishe ica kufimbapo icibwato, aloleshe, kabili amwene ukuti icalo cali ukuma."

1651,0 + 1 = 1652,0, pantu wali mwaka onse.

1654 AH   (2313 BC)

Ukufyalwa kwa Arfakisadi

Ukutendeka 11:10 – “Iyi e mitundu ya kwa Semu: Semu ali ne myaka umwanda umo, kabili afyele Arfakisadi imyaka ibili pa numa ya cipowe:”

1652,0 + 1,5 = 1653,5 AH.

1688 AH   (2279 BC)

Ukufyalwa kwa Salah

Ukutendeka 11:12 – “Arifakisadi aikele imyaka amakumi yatatu na isano, kabili afyele Sala.”

1653,5 + 34,5 = 1688,0 AH.

1718 AH   (2249 BC)

Ukufyalwa Eber

Ukutendeka 11:14 – “Ilyo Sala aikele imyaka amakumi yatatu, afyele Eberi.”

1688,0 + 29,5 = 1717,5 AH.

1751 AH   (2216 BC)

Ukufyalwa Pelegi

Ukutendeka 11:16 – “Ebere aikele imyaka amakumi yatatu na ine, afyele Pelegi.”

1717,5 + 33,5 = 1751,0 AH.

1781 AH   (2186 BC)

Ukufyalwa Reu

Ukutendeka 11:18 – “Pelegi aikele imyaka amakumi yatatu, afyele Reu.”

1751,0 + 29,5 = 1780,5 AH.

1812 AH   (2155 BC)

Kufyala kwa Serug

Ukutendeka 11:20 – “Reu aikele imyaka amakumi yatatu na ibili, kabili afyele Serugi.”

1780,5 + 31,5 = 1812,0 AH.

1842 AH   (2125 BC)

Ukufyalwa kwa Nahori

Ukutendeka 11:22 – “Ilyo Serugi aikele imyaka amakumi yatatu, afyele Nahori.”

1812,0 + 29,5 = 1841,5 AH.

1870 AH   (2097 BC)

Ukufyalwa Tera

Ukutendeka 11:24 – “Ilyo Nahori aikele imyaka amakumi yabili na cinekonsekonse, afyele Tera.”

1841,5 + 28,5 = 1870,0 AH.

2000 AH   (1967 BC)

Ukufyalwa kwa Abramu mu Mwaka wa Jubili

Ukutendeka 11:32 – “Ilyo imyaka ya kwa Tera yali imyaka imyanda ibili na isano, kabili Tera afwile mu Harani.”

Imilimo 7:4 – “Elyo afumine mu calo ca bena Kaldea, no kwikala mu Karani, kabili ukufuma kulya, ilyo wishi afwile, amufumishe muli ici calo, uko imwe nomba mwikala.”

Ukutendeka 12:4 – “Eico Abramu aendele, nga fintu Yawe amwebele, na Loti aendele pamo nankwe: kabili Abramu ali ne myaka amakumi cinelubali na isano ilyo afumine mu Harani.”

1870,0 + 204,5 - 74,5 = 2000 AH.


Ishiba: Tera ali ne myaka 204,5 – 74,5 = 130 ilyo Abramu afyelwe.

2100 AH   (1867 BC)

Ukufyalwa kwa kwa Isaki mu mwaka wa kusefya

Ukutendeka 21:5 – “Kabili Abrahamu ali ne myaka umwanda umo, ilyo umwana wakwe Isaka afyelwe kuli wene.”

2000 + 100 = 2100 AH.

2500 AH   (1467 BC)

Ukufumina mu Egupti mu Mwaka wa Kusefya uwa Myaka ya Kusefya (50 X 50)

Ukutendeka 15:13 – “Kabili atile kuli Abramu ati, “Ishiba ukuti ulupwa lobe lukaba umulendo mu calo icishili cabo, kabili akababombela; kabili bakabacusha imyaka imyanda ine;”

Imilimo 7:6 – “Kabili Lesa asosele ifi, ukutila ulupwa lwakwe lukaikala mu calo cimbi impanga; kabili ukuti balebalenga ukuba abasha, no kubacusha bane imyaka umwanda umo.”

Ulupwa lwa kwa Abramu lwatendeke no kufyalwa kwa kwa Isaki, uwafyelwe mu 2100 AH.
Tuli na ukupenda imyaka 400 iyakumanina pa kuti Ukufuma ku Musumba kucitike: 2100 + 400.0 = 2500 AH.


Ishiba: Isaki ali ne myaka 60 ilyo Yakobo afyelwe (Ukutendeka 25:26b – “ne shina lyakwe aitwa Yakobo: kabili Isaki ali ne myaka amakumi mutanda ilyo abafyele.”). Yakobo ali ne myaka 130 ilyo afikile mu Egupti (Ukutendeka 47:9 – “Kabili Yakobo atile kuli Farao, Inshiku sha myaka ya kutandala kwandi ni myaka umwanda umo na makumi yatatu. Inshiku sha myaka ya mweo wandi shali ishinono kabili ishibi, kabili nshafikile ku inshiku sha myaka ya mweo wa bafyashi bandi mu nshiku sha lwendo lwabo ulwa kupepa.”). E ico abantu ba kwa Israele baikele mu Egupti pa myaka: 400 – 60 – 130 = 210.

2980 AH   (987 BC)

Ukutendeka Ukukuula Itempele & Solomone = Imyaka 4 mu Maka

1 Imfumu 6:1 – “Kabili mu mwaka walenga imyanda ine na makumi cinekonsekonse panuma ya abana ba kwa Israele bafumine mu calo ca Egupti, mu mwaka walenga bune uwa bufumu bwa kwa Solomone ukuteka pa Israele, mu mweshi wa Zifu, e mweshi wa bubili, uo atendekele ukukuula ing’anda ya kwa Yawe.”

2500 + 480 = 2980

3000 AH   (967 BC)

Ukupwisha Ukukuula Itempele no Kutiinya kwa kwa Lesa kuli Solomone mu Nshita ya Kusefya Umwaka

1 Imfumu 9:10 – “Kabili pa mpela ya myaka amakumi yabili, ilyo Solomone ali ne akuulile ing’anda shibili, ing’anda ya kwa Yawe, ne ng’anda ya mfumu,”

Apa twapenda ne myaka 20 iyakumanina nga fintu calandwapo yali ni mpela ya iyi myaka: 2980 + 20 = 3000 pa numa ya myaka.


Kabili tufwile ukulanda ukuti Lesa asokele Salomone mu fikomo fyakonkelepo ukuti ulubembu lwakwe kuti fyatwala ku konaulwa. Lesa tacitapo nangu cimo ukwabula ukulanda, nga ukupeela abantu ishuko lya kulapila:

1 Imfumu 9:6,7 – “Lelo nga mwafuma kuli ine, imwe nangu abana benu, kabili takasungile amafunde yandi ne fipope fyandi ifyo nabikile pa ntanshi yenu, lelo kwenda no kubombela balesa bambi, no kubapepa: E lyo nkafumyapo Israele mu calo ifyo nabapeele; kabili iyi ng’anda iyo nasangulula ku shina lyandi, nkaisangulula ukutamfiwa ukufuma ku menso yandi; kabili Israele akabe ica kumwenako kabili ica kuseka pa kati ka bantu bonse:”

Pa numa ilyo Israele aputulwe ukufuma ku calo, tupokelela ici nge cishinka mu kubelenga kwesu.

3430 AH   (537 BC)

Ubusesemo bwa kwa Ezekiele ubwa kushinguluka Yerusalemu

Ezekiele ali no kubika (ukucepa) ukushinguluka Yerusalemu kabili ali no kulaala ku lubali lwakwe ulwa ku kulyo pa Inshiku 390:

Ezekiele 4:5 – “Pantu nabika pali iwe imyaka ya bubifi bwabo, ukulingana na impendwa ya nshiku, inshiku imyanda itatu na makumi cinekonsekonse: e fyo ukasenda ububifi bwa ing’anda ya kwa Israele.”

kabili ku lubali lwakwe ulwa ku kulyo pa nshiku 40:

Ezekiele 4:6 – “Kabili nga mwapwisha, lala na kabili ku lubali lwenu ulwa ku kulyo, kabili ukasenda ulubembu lwa ng’anda ya kwa Yuda inshiku amakumi yane iwe cila bushiku pa mwaka umo.”

Ukubika pamo ifi fyalepanga imyaka 430, ukupenda ukufuma mu mwaka Solomone ali ukutiinishiwa kuli Lesa ukuti ulubembu lwakwe lwali no kutwala ku konaulwa.

Imyaka 390 + 40 = 430: 3000 + 430 = 3430 AH.

3500 AH   (467 BC)

Imyaka 70 iya Kuonaula Ilyo Ifunde lya Kukuula Yerusalemu Talipo (Mu Umwaka wa Bupingushi) uwa kwa Koresi

Ukupenda ukufuma kuli Ezekiele Ukushinguluka: 3430 + 70 = 3500.


Ukupenda ukumbi: imyaka 70 iya kuonaula yali no kulipila ifyalinga Imyaka ya Jubili mu nshita yapita:

2 Imilandu 36:21 – “Ukufikilisha ishiwi lya kwa Yawe ukupitila mu kanwa ka kwa Yeremia, ukufika ku icalo caleipakisha amasabata ya ciko, pantu ilyo cali icaonaika, calesunga amasabata, ukufikilisha imyaka amakumi cinelubali na ikumi.”

Iyi myaka 70 ili na Imyaka 10 iya Sabata apo ili funde lilingile ukucetekelwa mu nshila ya kumfwila kwalinga.
Ici cipilibula ukuti twashala ne myaka 70-10=60 iya Sabata pa lwa kulipila imyaka yapitapo.

Tuli ne Myaka 7 iya Sabata iyalinga muli cila Ciputulwa ca Bukulu, eico 60/7 = 8,57 Ubukulu bwa Bukulu Imipepele, iyo ikwata imyaka 8.57 * 50 = 428,57, iyo ikwata bwino bwino imyaka 60 Imyaka ya Sabata ukupenda ukufuma mu mwaka wa 3000 apo Lesa atiinishe Salomo ukukanacita ulubembu!

Iyi Myaka 70 iya Sabata, ukusanshako Imyaka ya Jubili, yapanga imyaka 500.
Ifwe nomba ukukwata inshila 2 ishitwala ku mwaka umo wine.

3550 AH   (417 BC)

Imilungu 7 iya Kubalilapo iya Myaka ya kwa Daniele (=1 Umuputule wa Bukulu)

Dan 9:24,25a – “Imilungu amakumi cinelubali (70) yatantikwa pa bantu bobe na pa mushilo obe umusumba, ukupwisha ukubembuka, no kupwisha imembu, no kulenga ukulesha ububifi, no kuleta ubulungami bwa muyayaya, no kufimba icimonwa no busesemo, no kupaka Uwa Mushilo nga nshi. Ishibeni kanshi kabili ukumfwikisha, ukuti ukufuma pa kufuma kwa funde lya kubweseshamo no kukuula Yerusalemu ukufika kuli Mesia Umukalamba ukaba imilungu cinelubali, ...”

Uyu ni mwaka umo uwa kusefya = 3500 + 50 = 3550 AH.

3992 AH   (25 AD)

Ukukonkwapo na Daniele Imilungu 62 iya Myaka

Dan 9:25b – “... ne milungu amakumi mutanda na ibili: umusebo ukakuulwa na kabili, kabili ilinga, nangu fye ni mu nshita sha mafya.”

Uku e kutendeka kwa mulimo wa kwa Yesu uwa myaka 3.5.

Imyaka 62 * 49 + 8 = 422: 3550 + 422 = 3992 AH.


Icishinka 1: Yesu ali ne myaka mupepi na 30 ilyo abatishiwe, eico kuti twapenda mupepi no mwaka wa kufyalwa Kwakwe: Luka 3: 23 – “Kabili Yesu umwine atendeke ukuba mupepi na imyaka amakumi yatatu, ukuba (nga fintu baletontonkanya) umwana wa kwa Yosefe, uwali umwana ya Heli,”. Nga twamona ishiwi ‘pa lwa’ nga ukukanashininkisha kuti twakuula mu kulufyanya umupaka wa + nelyo – umwaka umo, uwali no kuba pa kati ka 3961 AB (-6 BC) na 3963 AH (-4 BC).

Icishinka 2: Amabupilibulo yamo pamo nga Etheridge ayapilibulwa ukufuma ku ciAramu yapilibula ukuti: “NOMBA Yeshu umwine ali ngo mwana wa myaka amakumi yatatu, kabili alemonwa ngo mwana wa kwa Yasefe ukucila pali Heli,”, ici kuti capilibula ukuti 3962 AH (= -5 BC) kuti caba ukutontonkanya kwalinga.

3996 AH   (30 AD)

Imfwa ya kwa Yesu mu kati ka mulungu walenga 70 uwa kwa Daniele

Nangu ca kuti abengi batontonkanya ukuti umulungu wa kulekelesha uwa kwa Daniele ucili uleisa kabili alalanda pa lwa umulwani wa kwa Kristu, nga mwacibelenga bwino mukasanga ukuti ici cilandwa pali Yesu Kristu umwine, nga fintu amashiwi ‘ukushininkisha icipangano’ yalanga Ilyo Kristu afwile panuma ya 3.5. imyaka ya mulimo iyatendeke no kubatishiwa mu Yordani, Alengele ukuti ilambo mu Tempele ukuleka, icaishibikwe ku kupaatukana kwa cisalu ca Umushilo wa Mushilo.

Daniele 9:27 “Kabili akashininkisha icipangano na bambi pa mulungu umo, kabili mu pakati ka mulungu akaleka ilambo ne fya bupe ukuleka, kabili pa mulandu wa kuti ukusansa kwa fya nsoni akacilenga ukuba icaonaika, ukufika fye na ku ukupwisha, kabili ifyo fyapingwilwepo fikapongolwelwa pa baonaika.”.

3992 + 3,5 = 3995,5 AH.

3999 AH   (33 AD)

Stefano Apooselwe Amabwe Ukumona Yesu Aiminine, Ico Capwisha Ifipesha Amano Fyonse

Ukusansa kwacilapo ukwa fya nsoni, twasumina, kulalanda pa kukaana kwa kwa St. Stefano mu 3999AH, pa numa ya ico Imbila Nsuma ‘yapongolwelwe’ pa fyaonaika, ifyashala ifya icalo: Daniele 9:27 “Kabili akashininkisha icipangano na bambi pa mulungu umo mu kati ka mulungu akaleka ilambo ne fya bupe ukuleka, kabili pa mulandu wa kusansalikwa kwa kusebanya akacilenga ukuba icaonaika, ukufika fye na ku ukupwisha, kabili ifyo fyapingwilwepo fikapongolwelwa pa baonaika.”

3995,5 + 3,5 = 3999 AH.

Ici nomba cilanga impela ya nshita imo. Inshita yakonkelepo yatendeka mu 4000AH apo tumona St. Paulo ukuleta Imbila Nsuma ku calo conse.

4000 AH (?)   (34 AD)

Inshita ya Cilonganino Yatendeke na Paulo

Uyu mwaka taupeelwe bwino bwino muli baibolo. Lelo kuti twatontonkanya ukwabula ukutwishika ukuti Paulo atendeke umulimo wakwe pa numa fye ya mfwa ya Stefano.

4036 AH   (70 AD)

Ukuonaulwa kwa Tempele lya Yerusalemu

5991 AH   (2025 AD)

Umwaka wa nomba

6000 AH   (2034 AD)

Ukutendeka kwa Myaka Ikana Lipya Umo Yesu Akateka

Te kuti tushininkishe bwino bwino ubushiku bwa kutendeka kwa myaka ikana limo ipya, nangu cibe fyo ifwe ukusumina ukuti cikatendeka mupepi na ubu bushiku.
Ico ca tile kuti twatontonkanya na kabili ukwabula ukutwishika ukuti ukutendeka kwa bufumu bwa kwa Yesu pali ici icalo cikesa mu fiputul.